Այսօր, ուշ երեկոյան, Փարիզի սենատը հավանության արժանացրեց թուրքիայի կողմից 1915թ-ի հայերի ցեղասպանությունը  ժխտողներին քրեորեն պատժելու օրինագծի ընդունումը: «Ժայռ» համահայկական երիտասարդական հասարակական կազմակերպությունը իր 8000 անդամներով՝  աշխարհի տարբեր ծալքերից, խորին շնորհակալությունն է հայտնում Ֆրանս ժողովրդին՝ արդարամիտ որոշման համար: Ժամանակն է որպեսզի աշխարհը հաշվի նստի արդարության առաջ և իր վրայից մաքրի ժամանակի կեղտը, որը դամոկլյան սրի նման կախված է աշխարհի վզին: Ու այդ սուրը մի օր կգործի: Այսօր առավոտյան ողջ հայությունը արթնացավ հաղթանակած ու գալիքի նկատմամբ մեծ հավատով ու հույսով: Շնորհակալությու'ն Ֆրանսիա, մեր խորին երախտիքը Ձեզ,Աստված թող միշտ պահպանի Ձեր ժողովրդին ու Ձեր պետությանը: Կարծում ենք, որ այս օրինագիծը պետք է նոր խթան հանդիսանա որպեսզի ողջ աշխարհը ընդունի ու ճանաչի մի ամբողջ ժողովրդի կոտորածը: Սա ողջ աշխարհի առաջին քայլն՝ դեպի արդարություն տանող քարքարոտ ճանապարհին...    և ոչ վերջինը... Viva la France!!!

Այսօր հանճարեղ նկարիչ Սալվադոր Դալիի մահվան օրն է....
Բնությունը նրան օժտել էր տարօրինակ հատկությամբ` նա սիրում էր բոլորին և ամեն ինչ, միշտ նայում էր առաջ, մոռանումէր ցանկացած վիրավորանք և անուղղելի լավատես էր: Հաճախ սիրում էր կրկնել. «Ես Աստված չեմ, ճիշտ է, բայց կարող եմ ներել բոլորին, ես նրանց ներելու համար` միշտ էլ կգտնեմ արդարացում»: Իսպանացի հանճարեղ նկարիչ, ռեժիսոր, քանդակագործՍալվադոր Դալին ծնվել է 1904 թ. մայիսի 11-ին, ԻսպանիայիԿաթալոնիա նահանգի` Ֆիգերաս քաղաքում: Սերը նկարչությանհանդեպ արտահայտվեց շատ վաղ տարիքում. առաջին քայլերը նա կատարեց տեղի նկարչական դպրոցում, այնուհետև ընդունվեց Մադրիդի`  «Բարձր արվեստների դպրոց»:  16 տարեկանում մահացավ Դալիի մայրը, տարիներ անց միայն, նա գրեց իր օրագրում. «Դա ամենամեծ ցավն էր, որ երբևէ զգացելեմ…Նրանից հետո իմ կյանքում ամեն ինչ դատարկվեց և արժեզրկվեց»: Դալիի հայրն ամուսնացավ Դալիի մորաքրոջ հետ. այս ամուսնությունը նա չընդունեց և երբեք էլ  չներեց: Մադրիդում Սալվադոր Դալին ծանոթացավ իսպանացի գրող` Գարսիա Լորկայի հետ, և պատահական ծանոթությունը սկիզբ  դրեց մեծ ընկերության: Հենց Լորկան էր, ով նրան ծանոթացրեց Փարիզի հետ, և միշտ նրա կողքին էր` ինչ էլ որ պատահեր, մինչ այն պահը, երբ Լորկան անհետացավ: Դալին Պիկասոյին անվանում էր «Իմ երկրրորդ հայրը» և երբեք չէր թաքցնում իր հիացմունքը Պիկասոփյի աշխատանքների նկատմամբ: Դալիի արվեստը ծագում է սյուրռեալիստական էսթետիկայից, նրա ստեղծագորություններում իշխում է սիմվոլիզմը: Նրա ամենահայտնի նկարների թվում են` «Լյուսի Բյունյուելի դիմանակար», «Մարմինը` քարերի վրա», «Նվիրված հաճույքներին», «Հիշողության կայունություն» և այլն: Դալի-ռեժիսորի ամենահայտնի ֆիլմը` «Ոսկե դար»-ն է: 1934թ. Սալվադոր Դալին,ամուսնացավ Ելենա Դականովային հետ և տեղափոխվեց Ամն: Նա հաճույքով էր խոսում այն սիրո մասին, որ տածում էր կնոջ հանդեպ և սիրո մասին խոսելիս, պնդում էր մեկ միտք` «Սերն ամենամեծ խենթությունն, որ կատարում են համատեղ: Ես սիրում եմ Գալային, նա իմ կյանքի սերն է և միակ մուսան»:
Հանճարեղ նկարիչը մահացել է 1989 թ. հուվարի 23-ին, սրտի կաթվածից:

Հունվարի 14-ը նշվում է որպես ցեղակրոնության օր։

Գարեգին Նժդեհ «Ես կարդացի ցեղիս թողած աստվածային հետքերը երկրագնդի վրա, տեսա, համբուրեցի, պաշտեցի- ես դարձա ցեղակրոն»: Ցեղակրոն շարժման գաղափարաբանությունը Ցեղակրոնությունն է: Անշուշտ, Ցեղակրոնությունը գաղափարական դատարկության վրա չէր ստեղծվում: Նժդեհին էր վիճակված, խտացնելով ու ամփոփելով իր մեջ մինչ այդ եղած Հայ ցեղային միտքը, համակարգելով ու համոզված, որ իր արժեքների ու առաքինությունների ճանաչումով է ամեն ցեղային-հայկականը, որն առկա է մեր պատմության ողջ ընթացքում:  «Ցեղակրոն է նա, ո°վ ապրում է ցեղորեն` ցեղի կյանքով եւ ցեղի համար»: Պարզ է դառնում նաեւ, թե ինչու է Նժդեհը «ազգասիրություն», «հայրենասիրություն»  եւ նման կարգի այլ բառերի փոխարեն, նախընտրել  «ցեղակրոնություն»-ը: Ցեղակրոնությունն ավելին է, քան ցեղապաշտությունը կամ հայրենապաշտությունը. այն վերջիններս ներառում է իր մեջ: Նոր բառ, բայց հին էություն: Եվ, ըստ այդմ, Ցեղակրոնությունը, որպես Հայ ցեղի էության արտահայտություն, դրսեւորում, նույնքան հին է, որքան ինքը` Հայ ցեղը: Նժդեհի կողմից ցեղ եւ կրոն գոյականների միացումով` «ցեղ-ա-կրոն» բառի ընտրությունը: Ցեղակրոն լինել, ասել է` կրել քո մեջ Ցեղը (կրոն բառի արմատը «կրել»-ն է . հայերենում մենք ունենք նման կարգի այլ բառեր եւս` հոգեկրոն, խաչակրոն, մոլեկրոն, նյութակրոն, մաքրակրոն, խստակրոն, կուսակրոն), Ցեղի որակները, բարոյականը, կրել քո մեջ այն Լեզվի պաշտամունքը Ուժապաշտություն Ցեղակրոնությունը քարոզում է ուժի° պաշտամունք, քանզի աշխարհը ճանապարհ է տալիս ուժեղներին` հոգով, մտքով եւ բազկով ուժեղներին. հաղթում է ուժեղը եւ ո°չ արդարը:

Ցեղակրոնությունը Ցեղի հավաքական բախտավորությամբ է պայմանավորում անհատի բաղձալի երջանկությունը, որն է` «տեսնել թե ինչպես աճում է իր ժողովրդի զորությունը եւ արդարորեն ընդարձակվում է Հայաստանը»:

«Ժայռ» ՀԿ

Այսօր` հունվարի 11-ին, ամբողջ աշխարհում նշվում է Շնորհակալության միջազգային օրը: Մարդիկ շնորհակալական խոսքեր են ասում իրենց հարազատներին և ընկերներին, բոլոր նրանց, ովքեր երախտագիտության բառեր ու զգացումներ ընդունելու առիթ են տվել: Թե որտեղից է իր սկիզբն առել միջազգային օր դարձած այս տոնը, հստակ հայտնի չէ: Ըստ  վարկածի` մտահղացումն առաջացել է հուշանվերներ պատրաստող ընկերությունների մոտ, որոնք ցանկացել են նման կերպ ավելացնել վաճառքի ծավալները: Կա նաև ավանդույթ, համաձայն որի տոնի մասնակիցները շնորհակալություն պիտի ասեն յուրաքանչյուր հանդիպողի և ցանկալի է, որ դա կրկնվի ավելի քան 100 անգամ: Գուցե առաջին հայացքից դա թվա անհավանական և նույնիսկ անիմաստ, բայց ասենք նաև, որ հոգեբանների հետազոտությունների համաձայն, շնորհակալության անկեղծ խոսքը բարձացնում է ասողի ինքնագնահատականը, բարերար ազդեցություն գործում նրա իմունիտետի վրա, օգնում հաղթահարել սթրեսները և ընդհանրապես կարգավորում է մարդու հոգեկան աշխարհը: Այնպես որ, ինքներդ որոշեք՝ ասել, թե՞ չասել…

Լուսինե Սարգսյան